­
Çanakkale

Genel Bilgiler

ÇANAKKALE       Türkiye’nin en kuzeybatısındaki ili olan Çanakkale bugünkü Biga Yarımadası ile  Trakya’nın bir kısmını kapsar. Merkez ilçe Çanakkale Boğazı’nın kıyısında ve en dar yerinde kurulmuştur.

       Ege Denizi ile Marmara Denizini birleştiren doğal bir su yolu olan Çanakkale Boğazı’nın uzunluğu 68 kilometredir. Boğazın en dar yeri Kilitbahir ile Çimenlik kalesi arasında 1250 m., ortalama derinlik ise 45-50 m.dir.  Boğazda birisi üstten Marmara’dan Ege’ye, diğeri alttan ve tersine Ege’den Marmara’ya doğru iki tür akıntı vardır.   260 günü rüzgarlıdır.

       Çanakkale kenti, İstanbul’un güvenliği için 1462-63 yıllarında boğazın Asya kıyısında Osmanlı padişahı Fatih Sultan Mehmet tarafından  inşa ettirilen Kala-i Sultaniye’nin çevresinde gelişti. Kent, kalenin inşasından sonra, kalenin yapımı sırasında bölgeye gelerek yerleşenler ile kalenin yönetim ve hizmetlerini için gelen kamu görevlilerince kuruldu. Bu dönemde oluşan kentin adı ”Kala-i Sultaniye” dir. Osmanlının son döneminde bu isimle birlikte Çanakkale adı da kullanılmaya başlanmış ve kente adını veren Kale’ye, Çimenlik adı verilmiştir. Çanakkale adının o dönemde Kala-i Sultaniye’de gelişen çanakçılara izafeten halk tarafından verildiği kabul edilir. 1534’de kurulan Cezair-i Bahr-i Sefit eyaletine bağlanan kent merkezi 1876 yılına kadar bu eyalete bağlı kaldı. 1876 tarihinde kurulan Biga Sancağı’nın merkezi Kala-i Sultaniye’dir.

       Kala-i Sultaniye  askeri özelliğini her zaman korur. Osmanlı devletinin atadığı vali aynı zamanda boğaz komutanıdır. 1800’lü yıllarda kentte Müslüman Türkler, Rumlar, Ermeniler, Yahudiler ve Levantenlerin barış içerisinde kentte varlıklarını sürdürürler.

       1912 yılında başlayan  Çanakkale Savaşları ve İşgal yılları süresince zor dönemler yaşanır. Kent Çanakkale Savaşları süresince askeri yığınak bölgesidir.

       Cumhuriyet döneminde Gelibolu ve Biga’nın bağlanmasıyla il olan Çanakkale’ye, pek çok göç olur. Bunlardan en  yoğun olanı 1924 yılındaki Büyük Mübadele ile gelen Giritliler‘dir. Bu arada kentin eski sakinleri Ermeniler, Rumlar ve en son Yahudiler çeşitli nedenlerle kentten ayrılırlar.

       Cumhuriyet Döneminde Çanakkale yeniden yapılandırılır ve il merkezi olur. Ayvacık, Bayramiç, Biga, Bozcaada, Çan, Ezine, Eceabat, Gelibolu, Gökçeada, Lapseki ve yenice Çanakkale İline bağlanır. İlçelerde ekonomi genelde tarımsal ağırlıklıdır. Çanakkale merkez ilçe ise  yüz bine yaklaşan nüfusu ile bir tarih, turizm ve üniversite kenti olarak  her geçen gün daha  gelişmekte ve büyümektedir. 

Veysel, Tolun, “Osmanlı’nın Akdeniz’e açılan Kapısı Çanakkale”,  Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 2012, s. 11-12.

...Devamını Oku
Denizyolu
İstanbul Yenikapı – Bandırma arasını hızlı feribotla seyahat ederek, Bandırma – Çanakkale arasında karayolundan seyahat ederek İlimize ulaşılabilir. Eceabat İlçesi ile Çanakkale arasında karşılıklı olarak 24 saat arabalı feribotlar çalışmaktadır. Toplam geçiş süresi 25 dakikadır. Ayrıca, Eceabat – Kepez Limanı arasında arabalı feribotlar sefer yapmaktadırlar. Yaklaşık geçiş süresi 45 dakikadır. Kilitbahir Köyü ile Çanakkale arasında karşılıklı olarak arabalı feribot seferleri yapılmaktadır. Toplam geçiş süresi 10 dakikadır. İstanbul ve Çanakkale arasındaki diğer feribot hattı Gelibolu Lapseki arasındadır. Gelibolu – Lapseki arasında karşılıklı olarak sürekli seferler yapılmaktadır. Gökçeada ve Bozcaada Çanakkale’den deniz otobüsü seferleri başlamıştır. Gökçeada’ya Çanakkale’den ve Kabatepe’den, Bozcaada’ya Geyikli Yükyeri İskelesinden arabalı feribot seferleri yapılmaktadır. Çanakkale – Eceabat 2,7 mil Gelibolu – Lapseki 2,9 mil Kabatepe – Gökçeada 14,5 mil Geyikli – Bozcaada 3,4 mil Çanakkale – Gökçeada 28,6 mil
...Devamını Oku
Karayolu
Çanakkale İli'nin toplam karayolları uzunluğu 1 054 km dir. Bunun 543 km.si il yollarına, 531 km.si ise devlet karayollarına aittir. Çanakkale İlinin karayollarından biri olan 550-04 nolu Çanakkale-İzmir güzergahındaki devlet karayolu ile Ege kıyılarını takip ederek Ezine-Ayvacık-Edremit-Ayvalık-Dikili-Aliağa-Foça-Menemen üzerinden İzmir'e ulaşılır. Aynı yol güzergahı Edremit'ten doğuya ayrılarak Çanakkale'yi Balıkesir'e bağlamaktadır. Diğer bir karayolu ise, Marmara Denizi'nin Güney kıyılarını izleyerek Çanakkale'yi Bursa'ya bağlayan devlet karayolu güzergahı üzerinde bulunan 200-01 ve 2002 no'lu karayolu ilin araç trafiği bakımından en yoğun ve geniş yolunu oluşturmaktadır. Çanakkale -Ankara güzergahındaki devlet karayolu Lapseki-Biga-Bandırma-Bursa-İnegöl-Bozüyük-Eskişehir-Sivrihisar-Polatlı üzerinden Ankara'ya ulaşmaktadır. Çanakkale-İstanbul güzergahında bulunan 550-03 nolu devlet karayolu ise Gelibolu yarımadasının doğu kıyılarını takip ederek Keşan ve Tekirdağ'a ve daha sonrada İstanbul'a ulaşmaktadır. İl merkezi ilçelerden; Ayvacık'a 73 km, Bayramiç'e 77 km, Biga'ya 96 km, Bozcaada'ya (Yeni Odunluk İskelesine kadar) 62 km, Çan'a 76 km, Ezine'ye 52 km, Gelibolu'ya (Lapseki iskelesine kadar) 33 km, Lapseki'ye 33 km ve Yenice ilçesine 95 km uzaklıktadır. Şehir merkezindeki otobüs terminalinden günün her saatinde ilçelere otobüs ve minibüs seferleri yapılmaktadır. Gökçeada'ya yaz-kış Çanakkale'den ve Kabatepe'den gemi seferleri yapılmakta olup günübirlik dönüş imkanı bulunmaktadır. Bozcaada ile ulaşım Geyikli-Yükyeri iskelesinden sağlanmaktadır. Çanakkale – Ankara 653 km. Çanakkale – İstanbul 320 km. Çanakkale – İzmir 325 km. Çanakkale – Troia Örenyeri 30 km.’dir.
...Devamını Oku
Havayolu
İl Merkezinde 1 adet havaalanı mevcut olup, Çanakkale-Ankara, Ankara-Çanakkale arasından hergün karşılıklı seferler yapılmaktadır.   Ayrıca yaz aylarında haftada iki gün Gökçeada-İstanbul arası karşılıklı uçak seferleri yapılmaktadır.
...Devamını Oku
Matematik Konum
Enlem
Boylam
Özel Konum
Çanakkale Türkiye’nin kuzeybatısında Avrupa ve Asya kıtalarını birbirinden ayıran ve kendi adını taşıyan Boğaz’ın iki yakasında kurulmuştur. Arazi Yapısı Çanakkale; Balkan Yarımadası’nın Doğu Trakya topraklarına bir kıstakla bağlanmış Gelibolu Yarımadası ile, Anadolu’nun batı uzantısı olan Biga Yarımadası üzerinde toprakları bulunan bir ilimizdir. Avrupa ve Asya’da toprakları bulunan Çanakkale, Edirne, Tekirdağ ve Balıkesir il sınırları ile çevrilidir. İl sınırlarına; Ege Denizinde Türkiye’nin en büyük adası olan Gökçeada ile Bozcaada ve Tavşan Adaları da girer. İl , 25° 40′-27°30′ doğu boylamları ve 39°27′-40°45′ kuzey enlemleri arasında 9.933 Km2 lik bir alanı kapsar. İlimizin topraklarının büyük bir kısmı Marmara Bölgesinin Güney Marmara bölümüne; Edremit Körfezi kıyısındaki küçük bir alanı ise, Ege Bölgesine girer. Anadolu Yarımadası’nın en batı noktası Baba Burnu ile Türkiye’nin en batı noktası olan Gökçeada’daki Avlaka Burnu il sınırları içerisindedir. İlin toplam kıyı uzunluğu 671 km.dir. İLÇELERİN YÜZÖLÇÜMÜ ve YÜKSEKLİK VERİLERİ   İlçe Yüzölçümü (km2) İl Yüzölçümüne Oranı (%) Yükseklik (m)   MERKEZ 928 10 2 AYVACIK 893 9 273 BAYRAMİÇ 1.284 13 95 BİGA 1.354 13,6 42 BOZCAADA 43 0,4 2 ÇAN 906 9 74 ECEABAT 465 5 5 EZİNE 654 5 25 GELİBOLU 820 8 24 GÖKÇEADA 287 3 54 LAPSEKİ 882 10 3 YENİCE 1.417 14 271   0 0 0 Toplam 9.933 0 0     Dağlar Çanakkale’nin en yüksek dağı 1767 metre ile Kaz Dağı’dır. Gelibolu Yarımadası’nda Tekir Dağlarının uzantısı olan Koru Dağı 726 metre yüksekliktedir . Diğer yüksek dağlar , kaz dağı dolaylarında yer alır. Biga yöresinde kuzeydoğu , güneybatı yönünde uzanan 500-1000 mt. arasındaki az yüksek sıralar ile dalgalı bir görünüm, Gelibolu Yarımadası’nda, boğazdan Saroz Körfezine doğru basamak basamak bir yükselme görülür. 400 metreye yaklaşan, tepeler dik yamaçlarla Saroz Körfezine iner. Ovalar Akarsu ağızlarında ve geniş tabanlı vadilerde görülen ovalar Çanakkale’de az yer kaplar. Ezine Ovası, Bayramiç Ovası, Kumkale Ovası, Biga ve Karabiga Ovaları, Agonya (Yenice-Hamdibey-Kalkım) Ovası, Umurbey ve Sarıçay Ovaları , Anadolu yakasındaki ovalardır. Gelibolu Yarımadasında ise Kavak Ovası, Cumalı Ovası, Yalova Ovası, Kilye ve Piren Ovaları vardır. Akarsular ve Göller İlimiz dahilinde büyük, küçük bütün akarsuların düzenli bir rejimi yoktur. Sonbahar yağmurlarıyla ve karların erimeye başladığı nisan, mayıs aylarında kabarırlar, bunun dışındaki sürelerde bir kaç yüz litrelik debiye kadar düşerler. Bu düzensizlik yüzünden ilimizdeki akarsulardan ulaşım ve tarım yönünden yararlanma imkanı olamamaktadır. Akarsuların çoğu Kazdağı’ndan doğarlar. İlimizdeki akarsuların belli başlıları; Tuzla Çayı, Menderes Çayı, Sarıçay , Kocabaş Çayı, Bayramiç Deresi, Bergaz Çayı ve Kavak Çayı’dır. İl sınırları içinde kalan arazide önemli bir göl yoktur. Mevcut göller Gelibolu Yarımadası’nda ve Gökçeada’da yazın kuruyan tuz gölleri’dir.
...Devamını Oku
Yeryüzü Şekilleri
Adı Tür Özellikler
Agonya Ovası Ova
Alpagut Gölet
Ardıçbaşı Dağı Dağ
Atikhisar Baraj Gölü
Ayvacık Barajı Baraj Gölü
Baba Burnu Burun
Bakacak Baraj Gölü
Batak Ovası Ova
Bayramiç Baraj Gölü
Bayramiç Ovası Ova
Biga Ovası Ova
Bozcaada Ada
Çanakkale Boğazı Boğaz
Eski Menderes Çayı Çay
Evreşe (Kavak) Ovası Ova
Fındıklı Gölet
Gökçeada Ada
Gökçeada- Zeytinliköy Baraj Gölü
Gürgen Dağı Dağ
İncir Burnu Burun
İntepe Gölet
Katran Dağı Dağ
Kavak Çayı Çay
Kayatepe Gölet
Kazdağı Dağ
Kocabaş Çayı Çay
Koru Dağı Dağ
Koyunyeri Gölet
Kozçeşme Gölet
Küçüklü Gölet
Örenli Gölet
Satıçay (Kocaçay) Çay
Susuz Dağı Dağ
Tavaklı Alemşah Gölet
Tayfur Baraj Gölü
Tuzla Çayı Çay
Tuzla Ovası Ova
Uluköy Gölet
Umurbey Ova
Umurbey Barajı Baraj Gölü
Uzun Hızırlı Gölet
Yenice Çınar Gölet
    İklim
    İklim

    Çanakkale İlinin iklimi, bulunduğu yer nedeniyle geçiş iklimi özellikleri gösterir. Genel karakteriyle Akdeniz iklimi özelliklerini yansıtır. Bunun yanında İlimizin daha kuzeyde bulunması nedeniyle kışları ortalama sıcaklık daha düşüktür. Minimum sıcaklık -4,2 °C ile Şubat ayı, Maksimum sıcaklık +35,8 ile Ağustos ayındadır. Yıllık sıcaklık ortalaması 14.7, ortalama nem oranı ise %72.6′dır. İlimizi çevre İllerden ayıran diğer bir özelliği de yılın büyük bir kısmının rüzgarlı geçmesidir.

    Yıllık egemen rüzgar kuzey rüzgarlarıdır. En çok, poyraz, yıldız, lodos, kıble eser. Yıllık ortalama yağış miktarı 662.8 m3 (Gökçeada) ile 854.9 m3 (Ayvacık) arasında değişmektedir. Yaz aylarında yağış miktarı oldukça düşüktür. Yağışların en fazla görüldüğü aylar Aralık, Ocak ve Şubat ayları’dır. Karla örtülü gün sayısı en fazla 8 gün kadardır.

    ...Devamını Oku
    Bitki Örtüsü

    İl yüzölçümünün % 55′i ormanlıktır. Kalan diğer alan çayır, mera ve tarıma elverişli arazi ile kaplıdır. Akdeniz iklimine özgü bitki topluluğu makiler, defne, kocayemiş, mersin ve çalılıklardan oluşmuştur. Bu ormanlarda karışık cins ağaç toplulukları bulunur. Kızılçam, karaçam, köknar, meşe, kayın türündeki ağaçlar çoğunluktadır. Koru tipi ormanlara, Kazdağı dolaylarında rastlanır. İç kısımlarda, bozkır görünümlü, cılız otlu, tahıl üretimine elverişli alanlar ile su boylarında her mevsim yeşil kalabilen çayırlara rastlanır.

    ...Devamını Oku
    Ortalama Sıcaklık Nem

    Haberler ve Duyurular TÜMÜ