­ HALK BİLİMİ (FOLKLOR) | Kültür Portalı

Halk Bilimi (Folklor) - Yozgat

Halk Bilimi (Folklor): Kültür ve turizm envanteri içerisinde yer verilecek olan halk kültürü, “Folklor”un (Halkbilimi) alanına girmektedir. Folklor terimini ilk olarak kullanan İngiliz William J. Thoms’dur. Kelimenin kökeni “folk”= halk ve “lore”= bilim’den gelmektedir. Anlamı da halkbilimi demektir. Halkbilimi veya folklor, bir ülkede veya bölgede yaşayan halkın kültür ürünlerini, sözlü edebiyatını, geleneklerini, törelerini, inançlarını, mutfağını, oyunlarını, halk hekimliğini inceleyerek bunların birbiriyle ilişkilerini belirten, kaynak, evrim, yayılım, değişim, etkileşim v.b. sorunlarını çözmeye, sonuç, kural, kuram ve yasaları bulmaya çalışan bilim dalıdır. Halk arasında “folklor” kelimesi sadece “halk oyunları” olarak algılana gelmiştir. Fakat yanlış kullanılmaktadır. Folklor esasında halk kültürünün tamamını kapsar. Köy, kasaba ve kent yaşamı (monografiler); barınak-konut (halk mimarisi); halk ekonomisi; halk sanatları ve zanaatları; giyim-kuşam; halk hekimliği ve halk takvimi; halk inançları; doğum, ölüm, evlenme gibi hayatın geçiş dönemleri; bayramlar, karşılama ve uğurlamalar; kalıp hareketler (tavırlar, jest ve mimikler); halk edebiyatı; halk oyunları; halk müziği ve müzik araçları; çocuk oyunları ve oyuncakları; lâkaplar, takma adlar halk biliminin başlıca araştırma konularıdır. Bir milletin kültür birliğini sağlayan halk kültürünün temel özelliklerinden biri yerelliktir. Bu yerellik dolayısıyla, milletleri diğer kültürlerden ayıran temel unsur halk kültürüdür. Kültür ise statik değildir. Zemindeki değerler aynı kalmak şartıyla değişen ve gelişen ilişkiler ağıdır. Kültür her toplumsal olgu ve değer gibi dinamik karakterle değişerek yenilenir ve toplum içinde kendisine yaşayacak bir zemin oluşturur. Ancak milli kimliğin oluşmasında bel kemiği denilebilecek halk kültürü ürünleri, dinamik bir yapıda olması ve küreselleşme nedeniyle değişmeye, zaman içerisinde yok olmaya yatkındır. Küreselleşen dünyada ayakta kalmanın tek yolu uygarlığa uymak, onu yakalamak kadar tarihi ve kültürel mirasına sahip çıkmaktan da geçer. Sahip çıkmaktan kasıt ise halk kültürü mirası olan ürünlerin yeni kuşaklara aktarılmasıdır. Çünkü kültürünü korumayan, gençlere aktarmayan milletler yabancı kültürlerin etkisiyle yok olurlar. Gençlere milli kültürün tarihi ve kültürel bir miras olduğu, milli kültür donanımı almadan evrensel kütürde yer alınamayacağı bilinci verilmelidir.(Artun, 2008: 457) Her şeyden önce, halk kültürünü inceleyen bilim dalı “Folklor”ün yanlış anlaşılması ve sadece halk oyunu gibi algılanmasının önüne geçilmesi gerekmektedir. Çünkü folklor (halkbilimi), Türk ruhunun ve dünyaya bakışının en çok yansıtıldığı ürünler olan halkın kültürünü yani ortak paydalarımızı inceler.
Gelenekler-Görenekler
Görüntülenme Sayısı : 5154    Eklenme Tarihi : 12 Mart 2014 Çarşamba    Güncellenme Tarihi : 13 Mart 2014 Perşembe