Kırkgöz Yer Altı Şehri, Aksaray'ın Gülağaç ilçesine bağlı Saratlı beldesindedir. İlk Hıristiyanlar, Roma zulmünden kurtulmak için Kapadokya bölgesine sığınmışlar, savaşlardan korunmak için burada yer altı şehirleri inşa etmişlerdir. Tehlike uzaklaşıncaya kadar bazen bir hafta, bazen bir ay bu mekanlarda topluca yaşamışlardır. 

Kırkgöz’ün yedi katlı olduğu tahmin edilmektedir. Tuvalet, banyo ve kileri ile toplam kırk odası vardır. Kapadokya bölgesindeki benzerlerinden farklı olarak havalandırma sistemi bulunmaktadır.

Şehirde içten sürgülü, dışarıdan gelenlerin anlayamayacakları şekilde yontulmuş, değirmen taşlarından emniyet kapıları yer almaktadır. Gerekli oksijen, havalandırma bacaları ile sağlanmıştır. Su, içerideki kuyu ve sarnıçlardan sağlanırken ekmek topluca yapılmış; aydınlatma zeytinyağı ya da kuyruk yağı ile çalışan lambalarla yapılmıştır.

Şehrin girişinde ahır olarak kullanılan ve on dört adet hayvan yemliği bulunan bir mekân vardır. Buradan geçilen ikinci mekânda da yedi adet hayvan yemliği ortaya çıkarılmıştır. Tünellerle ikinci kata çıkıldığında, on metre derinliğe ulaşan bir su kuyusu görülür. Su kuyusu üzerine havalandırma bacası, kuyunun yanında ise zemine oyulmuş bir tandır yer almaktadır. Bu mekânın devamındaki bir başka mekânda üç oda yer alır. Buradan farklı yönlere giden tüneller ise tamamlanmadan bırakılmıştır.

İkinci kattan üçüncü kata geçildiğinde, meyilli bir tünelden inilerek “kuyulu dam” adı verilen su kuyusunun bulunduğu mekâna girilmektedir. Kuyunun sağında bir oda, solunda ise iki oda yer almaktadır.

Roma döneminden kalma önemli bir yaşam alanı olan Kırkgöz Yer Altı Şehri, İpek Yolu üzerinde ve Kapadokya'nın girişindedir. İyi korunmuş ve kolay gezilebilir durumdaki şehrin, üç katı temizlenerek ziyarete açılmıştır. Kırkgöz’e yakın mesafede bulunan Aziz Mercurius Yer Altı Şehri ve Kilisesi de bölgede gezilebilecek bir diğer önemli yer altı şehridir.

Kaynak: Aksaray İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü.

Aksaray Gezilecek Yerler