­ HALK OYUNLARI | Kültür Portalı

HALK OYUNLARI - Nevşehir

HALK OYUNLARI Nevşehir ve çevresinde geleneksel tarz içerisinde oluşan halk oyunları, Türkiye coğrafyası üzerinde “Halay Yöresi” olarak adlandırılan gurup içerisinde yer almaktır. Oyunlar daha çok düğün ve eğlence ortamlarında çıkartılmaktadır.Mekan olarak erkeklerde geniş meydanlara, kadınlar da ise kapalı ev mekanlarında oynanmaktadır. Erkek ve kadın oyunlarını ayrı ayrı değerlendirilmek gerekirse: ERKEK Bölgede iki gurup oyun çıkartılmaktadır.Birinci gurup, yerleşik halkın oyunları, ikinci gurup ise 1924 mübadelesi ile gelen Batı Trakya göçmenlerinin getirmiş olduğu oyunlardır.Yöre halkı her iki gruptan oyunları ayrı ayrı oynamakta birlikte sentezlenmiş halinde icra etmektedirler. Oyunlarda çizgi olarak, yarım daire ve hat formu kullanılmaktadır.Oyunlar gerçek karakterini verebilmesi için en az 8-10 oyuncu tarafından oynanmaya çalışılır.Daha fazla kişinin oyuna iştirak etmesinde de sakınca görülmez. Oyunlar genel karakteristik bakımından, sağa ve ileri işleyen adımlardan oluşmaktadır.Oyunlarda müzik çok önemli bir unsurdur.Tempo müziğe göre ayarlanır.Oyunlara yörede davul-zurna veya zurnanın yerine davulla, klarnet eşlik eder.Erkek oyunlarında kıyafet: Geleneksel yapıda, ayakta yemeni kundura veya iskarpin ayakkabı beyaz yün çorap, üste peyikli koyu renkli şalvar, belde şal kuşak veya kütüklük, üste yakasız kaytan gömlek ve köstekli delme yelek’ ten oluşmaktadır. Yörede halay karakteristiğinde sergilenen oyunların isimleri : 1-Ağırlama 2-Üçayak 3-Şenola 4-Cezayir 5-Düzleme 6-Hoş bilezik 7-Leblebi 8-Temurağa 9-Ayvadibi 10-Reyhan 11-Nari Erkek Halaylarda oyuna eşlik eden iki türkünün sözleri : -I- ARZU İLE KAMBER GALE Matarayı suya daldırdım Doldu da diye kaldırdım Dinim imanım Kamber Ben bileziği çaldırdım Sen pınara vardın mı Elini yüzünü yudun mu Sen bileziği buldun mu Ben pınara varmadım Elimi de yüzümü de yumadım Dinim imanım arzu Ben bileziği bulamadım Yel eser kum savrulur Cihan başa çevrilir Dinim imanım kamber Yol nereden ayrılır Yel eser kum savrulur Cihan başa çevrilir Dinim imanım arzu Yol gedikten ayrılır Süt pişirir hoş eder Yiyeni sarhoş eder Yeme kamberim yeme Süt bizi kardeş eder Süt pişirir loş mu olur Yiyenler sarhoş mu olur Ana-Baba bir olmayınca Süt nen kardeş mi olur -II- Galenin başına kuş yuva yapmış Yuvanın üstüne bir gelin yatmış Yerini koymuş da ellere tapmış Ver gelin elmanı ben yareliyim Al elma soyulur mu Güzele doyulur mu Güzel saran yiğidim Kolları yorulurmu A benimde al kınalı kekliğim Şaşdımda yollarını bekledim Bekleyi bekleyi de Çürüdü kemiklerim Aynam düşdü al gelin Yanakların bal gelin İnşallah kocan ölür Sende bana kal gelin KADIN Oyunları kapalı mekanlarda tef eşliğinde oynanmaktadır.Oyuncu sayısı bakımından tek, iki, dört kişi ile oynanmaktadır.Çizgi olarak, oyuncular karşılıklı olarak birbirleri ile temas etmeden dik çizgilerle oyunları icra etmektedir.Bu türden oyunlar haricinde kadınların el ele tutuşmak suretiyle meydana getirdikleri toplulukça halay karakteristiğinde olan oyunları da bulunmaktadır. Kadın oyunlarında kıyafet: ayakta yemeni kundura veya “Işılak Galiga“ denen ayakkabı, motifli yün çorap, üste geniş peyikli “boğma şalvar” belde şal kuşak veya boncuktan örgü kuşak, vücutta yakasız “pamuklu yelek” üstünde “üçetek” adı verilen omuzlardan diz kapağının altına kadar inen uzun giysisi, onun üstünde de “cepken veya salta” denen sırma ip işlemeli kadifeden yapılan üslük kıyafet, baş kısmında ise üç sıra penezli, tepelik fes, onun üstünde de pullu “kıvrak” veya oyalı yemeni bulunmaktadır. Yöreden tespit edilen kadın oyunlarının adları : 1-Kadın halayı 2-Alacalı yılan 3-Sarıkız 4-Bindallı 5-Oğlum kemeraltı 6-Hoşlaşma 7-Seke seke 8-Kaşık oyunu Kadın halayında söylenen bir türkü : ALLILAR Allılar mektebin geceleri Allılar ders verir hocaları Allılar nerde de güzel var ise Allılar hep kötü kocaları Allılar kaleden inek bakar Allılar ineğin alnı sakar Allılar delikanlı dururken Allılar ihtiyara kim bakar Allılar kaleden atladın mı Allılar fidanı topladın mı Allılar oğlan derki yatalım mı Allılar kız der ki patladın mı http://www.nevsehirkulturturizm.gov.tr/TR,74231/halk-oyunlari.html kaynağından, 01.07.2014 tarihinde alınmıştır.
Halk Oyunları
Görüntülenme Sayısı : 2943    Eklenme Tarihi : 26 Aralık 2012 Çarşamba    Güncellenme Tarihi : 15 Temmuz 2014 Salı