Irgandı Köprüsü, Bursa’nın Osmangazi ve Yıldırım ilçelerini birbirine bağlamaktadır. 1442 yılında, Gökdere üzerinde inşa edilmiş olan köprü, tarihi Boyacıkulluğu Köprüsü'nün güneyinde yer almaktadır. Kaynaklarda, II. Murad zamanında, Irgandı Ali oğlu tüccar Hoca Muslihiddin tarafından, mimar Abdullah oğlu Timurtaş’a yaptırıldığı yazmaktadır. 

 

Osmanlıların tek arasta köprüsü olan bu taş köprünün üzerinde, karşılıklı sıra dükkânlar ile ahır ve depo olarak kullanılan iç mekanlar bulunur. Bu yönüyle, benzer köprü örnekleri arasında özgün bir konumu vardır. Evliya Çelebi’nin seyahatnamesinde de adı geçen köprünün üstünde, her iki tarafta 16 adet olmak üzere, 32 dükkânın yer aldığı; bunlardan kuzeydoğu ucundakilerden birinin mescide ayrıldığı, köprüyü taşıyan tek kemerin iki yanında ise ahır ve depoların bulunduğu bilinmektedir.

Irgandı Köprüsü’nün özgün duvarları kagir olarak yapılmıştır. İlk halinde dükkanların çatılarındaki ahşap konstrüksiyon, lök ile sıvanmış ve üstü kurşun kaplanmıştır. 17. yüzyılda kurşunların düşmesinden sonra çatıya kiremit döşenmiştir. Çeşitli kaynaklarda köprü çarşısının iki ucunun büyük demir kapılarla geceleri kapandığı belirtilmektedir. Köprü, 18. yüzyıldaki bir sel baskınında kısmen yıkılmış; 1855 depreminde ise hasar görmüştür. 19. yüzyılın ikinci yarısında ise her biri konutu çağrıştıran irili ufaklı ahşap dükkanların yan yana dizildiği üstü açık bir çarşı haline gelmiştir. Kurtuluş Savaşı sırasında, 1922'de, işgal kuvvetleri Bursa'yı terk ederken dinamitlenerek yıkılan Irgandı Köprüsü, 1949'da dükkânsız bir şekilde, betonarme olarak ve orijinal haline göre 60 santimetre daha yüksekte yeniden yapılmıştır. 1988 yılında köprünün restorasyonu konusundaki girişimler başlamış ve köprünün rekonstrüksiyonu, 19. yüzyıldaki durumuna uygun olarak 2004 yılında tamamlanmıştır.  

 

Köprü, günümüzde çeşitli el sanatı atölyelerini ve dükkanları içermekte olup ulaşım için de kullanılmaktadır.  

 

 

Bursa İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü

 

Yıldırım Kaymakamlığı web sitesi. “Irgandı Köprüsü.”