Coğrafi İşaret: Tavşanlı Leblebisi

Tescil No: 60

Coğrafi İşaretin Türü: Mahreç İşareti

Kullanım Biçimi: Tavşanlı Leblebisi ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Tavşanlı Leblebisi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur. 

Ürünün Tanımı ve Ayırt Edici Özellikleri:

Fiziksel Özellikleri: Tavşanlı Leblebisinin üretimi için, leblebilik nohudun %90'ı Balıkesir, Uşak, Kütahya ve Manisa'da yetişmekte olup, Tavşanlı bu illere çok yakın olduğundan bu illerdeki nohutlar kullanılmaktadır. Bu nohutların naturel 100 adedi asgari 46- 58 gram olmak şartını taşıması koşulu ile bu nohutlar tercih edilir. Zira bu nohutlar, tamamen EKOLOJİK olup, hiçbir kimyasal ilaçlama ve gübrelemeye tabi tutulmayan doğal ortamlarda yetiştirildiği için tercih edilmektedir.

Üretim Tekniği: Üreticilerden leblebi için müsait olduğu yüz yıllardır kanıtlanan ak, sarı, yeşil naturel nohutların genelde 100 dane adedi 46-58 gram olan nohutlar seçilerek alınır.

Nohutlar elekli çalkarlarla milimetrik olarak ayrılır. 1, 2, 3, 4, 5 numaralı olarak ayrılan vasıfsız nohutlar ve 8, 9 nolu eleklerden ayrılan vasıflı nohutlar ayrı ayrı çuvallara konulur.

Vasıfsız diye ayrılan nohutlardan yapılan leblebiler un kalitesinde, kırık leblebi halinde bir çok gıda sanayiinde kullanılır. Nohutların tavlama işlemi, 1. tavlama 25-30 dakika, 2. tavlamada 15-25 dakika ve 3. tavlamada 5-10 dakika süreyle olacak şekilde 3 aşamada yapılır. 1. ve 2. tavlama sonrasında nohutlar 5 gün dinlendirilir. Nohutlar, tabanı tahta ranzalar veya sepetler içerisinde ve üzerleri keten çuvallarla örtülerek dinlendirilir. Tavlama işlemlerinin ardından ise zemine temas etmeyecek şekilde plastik ve tahta paletler üzerinde depolanır. Nohutun sulanması ise sulama makinasında her nohut tanesinin tüm yüzeyi ıslatılacak şekilde yapılır. Sulanan nohutlar, üzerleri kıl veya keten çuvalla örtülerek bir gün süre ile bekletilir. Kavurma işleminde de 45 cm çapında kavak ağacından yapılan mafrak adı verilen kütükler kullanılır. Kavurma işleminin ardından mafrağa uygulanan baskı ayarlanır ve parlatma işlemi yapılarak sarı leblebi elde edilir. Sarı leblebiler bu şekliyle veya çeşitli aroma verici, tatlandırıcı ve baharatlarla çeşitlendirilerek Tavşanlı Leblebisi olarak adlandırılır.

Leblebilerin tasnifi irilik derecesine göre keten çuvallara veya naylon torbalara doldurularak yapılır. Üretimi tamamlanan ve satışa sunulacak olan leblebiler; içerisi naylon poşetli karton koli ve naylon torba içerisinde zeminle teması önleyecek şekilde tahta veya plastik paletler üzerinde depolanır.

Sulama: Üçüncü tavdan sonra toprak segilerden leblebi yapılacak miktar kadar nohut toplanır. Sulama makinasında ölçekli olarak suların, her nohut tanesinin tüm yüzeyini ıslatacak şekilde sulanmasından sonra yine kil çuvallarda 1 gün bekletilir.

Son İşlemler: Eşit oranlarda sıcak güreye alınan bu nohutlar kavak ve söğütten imal edilen geniş tabanlı mafrak ile nohutlar kırılmayacak şekilde adeta üzerindeki kabuk ısıtıla ısıtıla kaşınarak alınır. Çıkan bu kabuğa Gavuz adı verilir. Daha sonra kıl yün karışımı keçemsi kalınca bir daire şeklindeki kefe ile leblebiler parlatılır. Güreden çıkan leblebiler irilik kalitesine göre ayrı ayrı keten çuvallara doldurulur ve tabanı yere değmeyecek şekilde altına tahta konularak kuru bir alanda bekletilir. Perakende satılacak kadar zaman zaman çifte kavrulmuşu yapılarak veya tuzlu, acılı olarak sıcakken satışa sunulur. Perakende olarak satışa sunulan leblebiler özel olarak yaptırılmış karton kutularda veya üzerine naylon geçirilen kese kağıtlarında paketlenir ve tüketiciye arz edilir.

Tavşanlı Leblebisi son yıllarda bu işin ustalarının maharetli ellerinden çok çeşit olarak tüketime sunulmaktadır. Sade ve kavrulmuş leblebinin yanı sıra karanfilli, acılı, tuzlu, sakızlı, vanilyalı, tarçınlı, kahveli, kakaolu, naneli, çilekli, limonlu, portakallı, kivili, vişneli, çikolatalı, şekerli, muzlu, nostalji ve çıtır leblebi olmak üzere 19 ayrı tatta inlanların damak zevkine sunulmaktadır. 

Ayrıntılı bilgi için tıklayınız.