Şeyh Hasan Türbesi Sivas’ın Güdük Minare olarak bilinen semtindedir. Halk arasında kısa güdük bir minareye benzetildiği için Güdük Minare olarak anılmaktadır.

 

Eratna Devleti’nin kurucusu Alaaddin Eratna tarafından oğlu Şeyh Hasan Bey için 1347 de yaptırılmıştır. Türbe içinde siyah mermerden sandukası 0.68x2.12 metre boyutlarında, kenarları pahlanmış balık sırtı şeklinde olup üzerinde “ta’rifu fi-vücûhihim…” ayeti kerimesi “el-mütenâfisûn”a kadar devam etmektedir.

 

 

 

Sanduka üzerindeki yazı şöyledir:

 

“Kâlellâhü te’âlâ inne’l-ebrâre lefî naîm ale’l-erâiki yenzurûn.” Vefat-ı merhumu mağfur, gülberg- ravza-i memleket Şeyh hasan Bag nevverallahü darihahu, ferzend-i hazret-i sultan-ı a’zam şahenşah-ı muazzam, malik-i rikabi’l-ümem zıllullahi fi’l-alem, seyfü’d-dünya ve’d-din  Sultan Eratna halledallahü memleketehu. Der mah-ı ramazan sene seman ve erbain ve seb’a mie 74ar8 (1347)”

 

Türbe 9.80x9.80 metre ölçülerinde kare planlı ve iki katlıdır. Asıl mezar hücresine, cenazelik bölümüne kuzey yönündeki küçük bir kapıdan girilmektedir. Şeyh Hasan Bey’in türbesinde başka mezarlar da bulunmaktadır. Doğu, batı ve güney yönündeki dar ve küçük mazgal pencerelerin üzerinde bugüne kadar hiçbir kaynakta varlığına rastlamadığımız, ancak incelemelerimiz sırasında tespit ettiğimiz ilginç rozetler yer almaktadır. Daire şeklinde bitkisel ve geometrik motiflerle süslü bu rozet örneklerine Anadolu’da Selçuklu dönemi kümbetlerinin dış yüzeylerinde sıkça rastlanmaktadır. İlginç olan Güdük Minare’de cenazelik bölümünde yer almasıdır. Asıl mezar hücresinin temizlenerek düzenlenmesi gereklidir.

 

Türbenin kare planlı kaidesi 6 metre yüksekliğe kadar mermerden inşa edilmiştir. Kuzeydoğu ve kuzeybatı köşelerinde yarım kalmış dişlerin olması türbe çevresinde başka binalar var mıydı? Sorusunu akla getirmektedir. Çevrede yapılacak temel kazıları ile sanıyorum, konu aydınlatılacaktır. Güneydoğu ve güneybatı köşelerinde ise içeri doğru, düzgün girintiler bırakılmıştır. Bunlar köşe sütunlarının yer aldığı girintiler olarak düşünülebilir; ancak bu doğrultuda bir bulguya rastlanmamıştır. Kare planlı kaideden tuğla örgülü silindirik gövdeye geçiş üçgenlerle sağlanmıştır. Silindirik gövde sivri külahla son bulmaktadır. Tuğla örgülü gövdede tuğla-çini uyumu, üçgen ve baklava motifleri, firuze renkli çiniler türbeyi dekoratif ve görkemli göstermektedir.

 

Türbe içinde kare kaideden silindirik gövdeye geçişler pandantif ve mukarnaslarla sağlanmış; yaklaşık 15 m yüksekliğindedir. İç mekân kubbe ile örtülmüştür. Türbe içine aydınlık doğu, batı ve güney yönünde bulunan dikdörtgen şeklinde, demir parmaklıklı pencerelerle sağlanmıştır.

 

Ahşap olan üst örtü 1894 yılında kagir, iken 1969 yılı onarımda ise üzeri kiremit kaplı basit örtü sistemi kurşunla kaplanarak konik külahlı hale getirilmiştir.

 

Kaynak: Hikmet DENİZLİ, Sivas Tarihi ve Anıtları  Sivas 1998, s. 122,123