­ LAGİNA ANTİK KENTİ | Kültür Portalı

Lagina Antik Kenti - Muğla

Karialıların önemli kült merkezi olan Lagina kutsal alanının ünü zamanımıza kadar gelmiş olup bu yöre halen Leyne ismi ile de tanınır. Lagina ve çevresinde tespit edilen kalıntılara göre bölgedeki yerleşimler Milattan Önce (MÖ) 3. bine kadar uzanmaktadır. Yarbaşı mevkiinde ele geçen Eski Tunç Dönemi mezarlarından sonra, bölgedeki en erken buluntular Submiken Dönemi'ne aittir.

Lagina Genel Görünüm, Pamukkale Üniversitesi
 

Son yapılan araştırmalar, yörenin eski Tunç Çağından (MÖ 3000) günümüze kadar kesintisiz bir iskâna sahip olduğunu göstermektedir. Lagina çevresinde MÖ 8. yüzyıldan itibaren küçük yerleşimler büyümeye ve yeni yerleşimlerin sayıları artmaya başlamıştır. Bu gelişimin bir sonucu olarak zaman içerisinde kutsal alanlar da imar edilip, anıtsal büyük yapılar inşa edilmiştir. Seleukos kralları büyük imar çalışmaları ile Lagina kutsal alanını dini merkez ve (günümüzde buraya 12 km. uzaklıktaki) Stratonikeia kentini de bölgenin siyasi merkezi yapmışlardır. Lagina'da ve Stratonikeia bouleuterionu duvarlarında halen mevcut olan yazıtlardan öğrendiğimize göre, bu iki kent birbirlerine kutsal bir yol ile bağlanmıştır.

Lagina kutsal alanında propylon (anıtsal giriş kapısı), kutsal yol, altar (kurban ve sunak yeri), peribolos (kutsal alanı çevreleyen duvar), Dorik Stoalar ve Hekate tapınağı bulunmaktadır. Kutsal alan, aynı zamanda Stoaların arka duvarını oluşturan iki metre yüksekliğe kadar ayakta kalmış duvarlarla çevrilidir. Üç girişli olan ve batı ucunda dört adet İon sütunu ile taşınan apsisi bulunan anıtsal giriş yapısı Stoaya da bir kapı ile bağlanmıştır.

Lagina Giriş Kapısı, Melike Nilüfer Dikmen
 

Anıtsal giriş kapısından altara giden taş döşeli yola bağlanan 10 adet merdiven sırası vardır. MÖ 40 yılında Partlarla birleşen Romalı General Labianus Romalılara karşı açtığı mücadelede Stratonikeia'ya saldırır ama ele geçiremez. Bunun üzerine Lagina Hekate Kutsal Alanı’nı yağmalar. Bu yağmada harap olan yapıların tamiri için Augustus MÖ 27 yılında büyük bağışta bulunmuştur. Bu bağış kitabesi halen temenos propylonunun lentosunda (anıtsal giriş kapısının kitabesi) yer almaktadır.

Hekate Tapınağı, Pamukkale Üniversitesi
 

İmparator Augustus'un Lagina’ya yardım ederek yeni yapıların inşa edilmesini sağlaması ve bunu özellikle giriş kapısına yazdırması, burasının Roma Dönemi’nde de bölge için önemli olmasından kaynaklanmaktadır. Roma İmparatorluk ve Geç Antik Çağ boyunca kutsal alan önemini hep korumuştur. Milattan Sonra (MS) 4. yüzyılın ilk yarısında tanınan serbestliğin hemen arkasından; altar ile tapınak arasına Bazilikal planlı bir kilise inşa edilmiştir.

Hekate Tapınağı, Pamukkale Üniversitesi
 

Beş merdiven sırası ile çevrili olan ve üzerinde Attik İon kaideli, Korinth başlıklı tek sıra sütun bulunan bir platform üzerine oturan tapınak, kutsal alanın tam ortasındadır. Tapınak, 8x11 sütunlu, Korinth düzeninde inşa edilmiştir. Pronaos kısmında iki adet İon sütunu yer alır. Lagina kutsal alanında yapılan arkeolojik kazılar, Türk bilim adamları tarafından yürütülen ilk kazılar olması açısından önem taşımaktadır. Bu kazıları Osman Hamdi Bey ve Halit Ethem Bey yürütmüştür.

Hekate Tapınağı, Pamukkale Üniversitesi
 

Bugüne kadar yapılan araştırmalarda, ortaya çıkarılan sütunların üzerine gelen tapınağın dış cephesini süsleyen frizlerde dört ana konunun işlendiği belirlenmiştir. Tapınağın doğu cephesindeki frizde Zeus'un doğumu ve yaşamı ile ilgili konular yer alır. Kuzey cephede Amazonlar ile Grekler arasındaki barış ve dostluk anı işlenmiştir. Burada Hekate dostluğun onuruna yere kutsal içki dökerken betimlenmektedir. Batıda Tanrılar ile Gigantlar arasındaki savaş (Gigontomakhia) ele alınmıştır. Hekate’nin bu savaşa elindeki meşaleyi bir silah gibi kullanarak katıldığı görülmektedir. Güney yöndeki betimlemeler ise kesin olarak tanımlanamamışsa da figürlerin Karialı tanrıları ve onların kentlerini simgelediği düşünülmektedir.

Hekate Tapınağı, Melike Nilüfer Dikmen
 
Hekate Tapınağı’nın duvarı üzerine kazınmış olan ve kutsal yerin dokunulmazlığını onaylayan senato kararına göre, tapınağın MÖ 81 yılında kesin olarak var olduğu anlaşılmaktadır. Yalnız tapınağın yapım tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte, MÖ 2. yüzyılın sonu ile MÖ 1. yüzyılın başları arasına ait olabileceği düşünülmektedir.
 
Hekate Tapınağı, Melike Nilüfer Dikmen
 

Tapınak süslemelerin yapılması uzun süre devam etmiştir. Süsleme alanları tapınak yapıldığında planlanmış olmasına rağmen, bazı süslemelerin daha sonra Erken İmparatorluk Dönemi’ne kadar deva ettiği ve halen daha bitirilmemiş bölümlerin olduğu görülmektedir.

Kaynakça:
Muğla İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü
Antik Kent
Kültür Turizmi
Lagina Hekate kutsal alanı, Muğla İli'nin, Yatağan İlçesi'ne bağlı Turgut Beldesi sınırları içerisinde yer alır. Yatağan-Milas karayolu üzerindeki Termik santralin yanından sağa ayrılan asfalt yoldan 9 km. gidilerek Lagina harabelerine varılır.
Turgut, 48540 Yatağan/Muğla

Konum Bilgileri

Görüntülenme Sayısı : 6765    Eklenme Tarihi : 24 Ocak 2013 Perşembe    Güncellenme Tarihi : 11 Mayıs 2022 Çarşamba