­ KIRIK HAVA | Kültür Portalı

Kırık Hava - Afyonkarahisar

Halk Oyunları

Afyonkarahisar merkez ilçede erkek oyunlarının en ünlüsü “Kırık Hava”dır. Afyonkarahisar’ın milli marşı olarak nitelendirilen “Dam başına asagoymuş galbırı ya da diğer adıyla “Gap(ı) ardına asa goymuş eleği” türküsünün eşliğinde oynanır. Dokuz zamanlı ve garip ayağında olan bu oyun, Merkez ilçenin yanı sıra ilin hemen her yerinde en başta gelen oyundur. Mutlaka kaşıkla oynanır. İkili ve dörtlü oynanan oyun, grup oyunu yapmaya elverişlidir. Altılı, sekizli, onlu gruplar yapılarak oynanırsa daha gösterişli olur. Ege zeybeği ile İç Anadolu oyunlarının karması gibidir.

Hakim figürleri diz vurma, omuz çarpma, diz kırma, yaylanma, sallanma, çökme, çökük durumda dizle yürüme, kaşık çarpma ve kol sallamadır. Oyunda kollar dirseklerden bükülü eller bilekten sarkık ve kaşık tutmaktadır. Yürüyüşte adımlar küçüktür. Ayak burunları üzerinde yaylanırken dizler hafif bükülür. Zaman zaman topuk yere vurulur. Dönüşler yapılır. Melodiye uyarak kaşık vuruşlarda çiftleme yapılırken, omuz çarpmalar olur. Çökme vardır. Çöküş durumdayken diz üzerinde yürünür. Duruş sırasında yerinde hamle hareketi olur. Oyuncular yer değiştirir. Yürüyüş üçleme ve beşleme biçimde olur. Duruşlar bir kartalın duruşunu andırır.

"Dam başına asagoymuş galbırı Bekarları yatağından galdırı Bu dert bizi iflah etmez öldürü Aman yadlar evleriniz nerdolur Eller sarar yüreğime derdolur Anasının möhür gözlü meleği Yiğitlerin de bir tanecik dileği Aman yadlar evleriniz nerdolur Eller sarar yüreğime derdolur" 

Afyonkarahisar’da Kırık Hava Zeybeği'nden sonra ikinci sırayı “Hezin hezin15 gir gapıdan” ya da diğer adıyla “Fadik” oyunu alır. Dokuz zamanlı kırık bir zeybektir. Kaşıklarla oynanır. “Dam başına asagoymuş galbırı” oyunu ile benzerdir.

"Hezin hezin gir gapıdan Sensiz gönlümü avudan A yarim aman da aman Ellere demem Oynayışın, sallanışın Bulanışın, ırlanışın Deletti beni aman aman Kületti beni Ah yatamadım mis kokudan Aman Fadik edalı Fadik Gümüşten dökmeli Fadik A yarim aman aman Ellere demem. Oynayışın sallanışın Bulanışın, ırlanışın Delettin beni aman aman Kületti beni"

Kaynak: 20.08.2014 tarihinde AKÜ Afyonkarahisar Kütüğü kitabından alınmıştır.

Görüntülenme Sayısı : 9349    Eklenme Tarihi : 17 Eylül 2014 Çarşamba    Güncellenme Tarihi : 14 Ocak 2026 Çarşamba