Ayas (Aigeai) Antik Kenti, Adana’nın Yumurtalık ilçe merkezinde yer alır. Antik dönemde Kilikya Pedias (Ovalık Kilikya) bölgesinde, Ceyhan Nehri’nin doğusunda, İskenderun Körfezi’nin batısında önemli bir liman kenti olmuştur. Kent, Helenistik dönemde Aigeai, Roma döneminde Aegeae, Orta Çağ’da Ajazzo Lajazzo, sonraki dönemlerde ise Ayas ismini almıştır.
TGA
Kent sikkelerine göre tarihi MÖ 2. yüzyıla kadar uzanmaktadır. Antik dönem yazarlarından Pausanias, Tacitus ve Strabon, eserlerinde Aigeai kentinden bahsetmişlerdir. Roma imparatorluk döneminde özgür bir kent olmuş, stratejik öneme sahip bir donanma üssü olarak kullanılmıştır. Kent, MÖ 1. yüzyılda en parlak dönemini yaşamıştır.
Kentin sağlık merkezi olan “asklepion”u ünlüdür. Burası antik dünyanın üç büyük asklepios tapınağından biridir. Aynı zamanda burası, tarihte ilk tıp eğitiminin verildiği bir tapınak-hastanedir. MS 215 yılında kenti ziyaret eden İmparator Caracalla’nın bu merkezde dertlerinden kurtulduğu yazılıdır. Hastane ve tapınak kalıntılarıyla ünlü olan kenti, Marco Polo doğuya yaptığı geziler sırasında iki kez ziyaret etmiştir. Kentin bugün ayakta kalan eserlerinden biri olan tarihi iskele, Marko Polo İskelesi olarak da bilinmektedir.
Kentin günümüzde görülebilen kalıntıları Ayas Liman Kalesi, Deniz Kalesi,
Süleyman Kulesi, sur kalıntıları, hamam kalıntıları, sütunlu cadde, kaya mezarları ve lahitler, adak taşları, yuvarlak sunaklar, künkler, heykel parçaları, değirmen taşları, yazıtlar ve mimari yapı elemanlarıdır. Yapılan kazı çalışmalarında bir grup mozaik açığa çıkmıştır. “Hippokampos ve Eros Mozaiği” olarak bilinen ve Aşk Tanrısı Eros’un hippokamposlar ve balıklarla betimlendiği mozaik, bugün
Adana Müzesi’nde sergilenmektedir.
Kaynak: Adana İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü.